Denktank moet zich richten op naderend woningprobleem

... waar de te verwachten problemen op de woningmarkt in de gemeenten Steenbergen, Bergen op Zoom, Tholen en Woensdrecht werden besproken.

De oproep van WSD-directeur Noud Smulders om een denktank met belanghebbenden op te richten om de becijferde problemen gezamenlijk te lijf te gaan lijkt dit keer niet aan dovemansoren te zijn gericht. Wanneer niet gezamenlijk de schouders onder het probleem wordt gezet kan dit enorme gevolgen hebben voor de toekomstige woningmarkt. Er moet minder en meer doordacht worden gebouwd. Dit mag de conclusie zijn van de bijeenkomst die onder het motto "Krimp: van meer naar beter" werd gehouden. Bij partijen met bouw- en ontwikkelplannen, zoals gemeenten en projectontwikkelaars worden ideeën over krimp niet met enthousiasme ontvangen.

De woningstichtingen Stadlander, Woningstichting Dinteloord (WSD) en Woningstichting Woensdrecht sloegen twee jaar geleden de handen ineen. Zij lanceerden het rapport "Visie op Wonen en Leven in Westbrabant en Tholen". Dit rapport bevatte de resultaten van een diepgaand onderzoek en de daaruit voortvloeiende regionale visie op wonen en leven die de woningstichtingen samen hebben opgesteld. Het rapport hief een waarschuwende vinger: West-Brabant en Tholen moeten anders gaan bouwen. De diverse gemeenten zouden moeten gaan samenwerken en moeten niet afzonderlijk aan hun bouwplannen blijven vasthouden. Met de plannen zoals die er op dat moment lagen, zouden binnen een termijn van goed vijftien jaar flinke problemen ontstaan op de woningmarkt. Deze hebben vooral betrekking op de te grote hoeveelheid huizen en het feit dat ze niet aansluiten op de werkelijke behoefte. De drie woningstichtingen besloten om in elk geval hun eigen bouwplannen met elkaar af te stemmen en te ontwikkelen volgens de visie die ze hebben vastgelegd. De betreffende gemeenten waarin deze stichtingen werken reageerden niet echt op het rapport. Zij hadden elk hun eigen plannen en wensen en bleven hierachter staan. Ook een recentelijk belegde bijeenkomst met politici uit deze regio gaf nog niet de bewustwordingsschok die volgens de visie nodig is. Al bleek al wel dat meer van hen aan het denken zijn gezet.

Mammoettanker
De bijeenkomst van woensdag was opnieuw een poging om alle belanghebbenden goed wakker te schudden. Hiertoe was een viertal sprekers uitgenodigd. Uit het Zeeuwse kwam NVM-afdelingsvoorzitter Mark Faasse de aanwezigen vertellen over de ervaringen in deze buurprovincie, waar het op huizengebied goed mis gaat vanwege een flink dalend aantal inwoners. Hij waarschuwde: "De woningmarkt is als een mammoettanker. Je moet echt op tijd bijsturen. Er dienen duidelijke keuzes te worden gemaakt en dit moet gezamenlijk gebeuren". Een waarschuwende vinger kwam ook van onderwijsdeskundige Tiny Rompen, die de onderwijsmarkt voor de komende jaren belichtte. Ook hier is sprake van flinke krimp en zijn nieuwe initiatieven nodig om over een aantal jaren niet enorm in de problemen te komen. Zo gaat Steenbergen binnen vijftien jaar te maken krijgen met een daling van het leerlingenaantal met maar liefst 600 leerlingen. Of zo'n 25 schoolklassen. En dan de visie van Marianne Groen, onderzoeker bij TNO. Er komt een bevolkingskrimp, maar er komen daarnaast ook flinke verschuivingen in de bevolkingssamenstelling die grotere gevolgen zullen hebben. Zo krijgt de gemeente Steenbergen te maken met een toename van 75-plussers van dik 10 procent en een totale vergrijzing die 40 procent hoger is dan het landelijk gemiddelde. Ook komen er twintig procent meer dementerenden. De gemeenten en alle andere partijen die woningbouw realiseren moeten hier zwaar rekening mee gaan houden, zo was haar boodschap.

Goed voorbeeld
Een goed voorbeeld van hoe het dan moet, kwam van spreker Ron Loozen uit de Limburgse gemeente Kerkrade. Deze heeft een stadregio gevormd met omliggende gemeenten en samen zijn ze de problemen van een enorme bevolkingskrimp te lijf gegaan. Daarbij zijn niet alleen de bouwvolumes op elkaar afgestemd, maar ook is er kwalitatief veel beter gebouwd. Afgestemd op behoeftes en met het duidelijke doel om het leefklimaat veel aantrekkelijker te maken om bewoners binnen de gemeentegrenzen te houden en nieuwe aanwas te lokken. Een duidelijk succesverhaal, dat de betrokkenen in deze regio moet kunnen stimuleren. In de discussie die aan het eind van de bijeenkomst werd gevoerd viel bijval voor de ideeën te beluisteren. Zo stelde wethouder Volkshuisvesting Cor van Geel (gemeente Steenbergen) "Wij nemen de suggesties al ter harte. Als we namelijk doorbouwen volgens plan, dan komen er straks enorme problemen". Maar er viel ook weerstand te beluisteren bij andere aanwezigen.

Aan de slag
De oproep tot het oprichten van een denktank die WSD-directeur Noud Smulders mede namens zijn collega's deed vond gehoor en de verwachting is dat deze er gaat komen. Zijn voorstel is een nieuwe bijeenkomst die dit najaar moet worden gehouden en waarbij niet alleen de denktank moet worden ingericht, maar waarop ook een ronde tafel gesprek met geïnteresseerden vanuit alle doelgroepen wordt gehouden. Na afloop toonde Noud Smulders zich tevreden over de bijeenkomst. "Een goede opkomst en ons idee werd al tijdens de discussie ondersteund. Dit is geen probleem van alleen de woningstichtingen, maar een maatschappelijk probleem. We moeten aan de slag met alle sectoren. De politiek heeft nu nog haar eigen plannen en daarmee zijn flinke investeringen gemoeid. Iedere gemeente wil de eigen bruisende plannen het liefst toch realiseren en de krimp mag bij de buurman worden uitgevoerd. Maar uiteindelijk zal de politiek moeten luisteren en de juiste consequenties moeten trekken".

Pensioen verdampt
Ook Ton Ringersma van woningcorporatie Stadlander (voorheen Westbrabant Wonen, Castia en Soomland) is duidelijk: "We moeten anticiperen op de komende krimp. Wij als woningstichtingen doen dit al en zullen dit nadrukkelijk samen blijven doen. Ingrijpen is vooral ook in het belang van de particuliere huiseigenaar. Wanneer we door blijven bouwen volgens de plannen die er lagen en bij de gemeenten nog liggen, dan wordt de particulier het hardste getroffen. Zijn huis wordt veel minder waard, omdat er veel te veel huizen komen. Dat betekent een verdamping van de woningwaarde en dus van de pensioenvoorziening die de huiseigenaren nu denken te hebben"."

Steenbergse Courant 25 maart 2011